Posts

Showing posts from November, 2026
Image
 ಮಾಡಿದ್ದುಣೋ ಮಹಾರಾಯ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧs ಲೇಖಕ ಮೈಸೂರಿನ ಎಂ ಎಸ್ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ (ಮೈಸೂರು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಭsಟ್ಟ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ) ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ. ೧೮೫೪-೧೯೩೦ ಇವರ ಜೀವಿತಾವಧಿ. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂವಾರಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಮೈಸೂರಿನವರಾದ ಇವರು, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು.  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ  ಹೈಕೋರ್ಟ್) ಭಾಷಾಂತರಕಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅಮಲ್ದಾರರಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಹೊಸದುರ್ಗ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೃತಿ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದಿದ್ದು ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಮಾತ್ರ. ಅವೆಂದರೆ-  ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ‘ನೀತಿಚಿಂತಾಮಣಿ  ಮತ್ತೊಂದು ಕಾದಂಬರಿ ‘ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹಾರಾಯ’. ಇವರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ- ಮುಸುಗು ತೆಗೆಯೆ ಮಾಯಾಂಗನೆ, ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರ್ತಿಗಳ ಚರಿತ್ರೆ, ಹೇಮಚಂದ್ರರಾಜ ವಿಲಾಸ, ಪೇಟೆ ಮಾತೇನಜ್ಜಿ, ಕಾಂಪೂಷನ ಚರಿತ್ರೆ, ಮಹಮದ್ ಗವಾನನ ಚರಿತ್ರೆ,  ಮೊದಲಾದವು. ಇವರು ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ನೋ ಮಹಾರಾಯ  ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ:  ‘ಮಾಡಿದ್ದುಣೋ ಮಹಾರಾಯ’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪ, ಅನ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರು ಅದರ ಫಲ ಉಣ್ಣಲೇಬೇಕು, ಉಣ್ಣುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ ನೀತಿ, ಸದ್ಧರ್ಮ...
Image
  ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧ ಚಿತ್ರಿಸುವ ‘ರುಕ್ಮಿಣಿ ’ ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥನ್ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ  ಹಿರಿಯೂರಿನವರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಅಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ ಎಲ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು- ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಚಕ್ರಬಂಧನ, ಉತ್ತರಾಯಣ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ಮಿಥುನ, ಉಳಿದದ್ದು ಆಕಾಶ, ಶಂಭುಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಂದರೆ- ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ, ಜಲತರಂಗ ಮೊದಲಾದವು. ‘ಮಿಥುನ’ ಕಥೆಯನ್ನು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಗೆ  ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.     ರಂಗನಾಥನ್ ಅವರು ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನದಾಳದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಹಸ್ತರು.  ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ’ರುಕ್ಮಿಣಿ’. ಇದರಲ್ಲಿ  ೧೧ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು     ಅಂತಃಕರಣ ಲೇಖಕರು ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗಿನ ಮೃದು ಭಾವನೆಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಗೆ ಜಾಗೃತವಾ...
Image
 ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುವ  ‘ಲಂಗರು’  ಲೇಖಕ ವಿವೇಕ ಶಾನಭಾಗ  ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕನ್ನಡದ  ಕಾದಂಬರಿಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ, ಕಥಾಗಾರ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿತವಾಗಿವೆ. ‘ದೇಶಕಾಲ’ ಎನ್ನುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸುಮಾರು ೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಜನನ.  ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ . ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಜಿನೀಯರ್, ಬರೆಹಗಾರ. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ-  ಘಾಚರ್ ಘೋಚರ್, ಊರು ಭಂಗ,  ಒಂದು ಬದಿ ಕಡಲು,  ಇನ್ನೂ ಒಂದು, ಲಂಗರು, ಹುಲಿ ಸವಾರಿ, ನೂಲಿನ ಏಣಿ, ಕಂತು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಸಂಸಾರ, ಗುರುತು, ಅಂಕುರ ಮೊದಲಾದವು. ‘ಸಕೀನಾಳ ಕಿಸ್’ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ೨೦೧೬ರ  ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟಟ್ದ ‘ಜೇಮ್ಸ್ ಟೈಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಪ್ರೈಜ್’ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.   ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ:  ಲಂಗರು ಅವರ ಎರಡನೆಯ  ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಸುವಂತಹ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಥೆಗಳ ಒಳಗೆ ನಾವು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಗಡ ನಾವು ಬದುಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತಾವು ಕಂಡ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ  ಕತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ....
Image
 ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ     ‘ಕತ್ತಲೆ-ಬೆಳಕು’   ಆದ್ಯ ರಂಗಾಚಾರ್ಯ  ಅಥವಾ ಅರ್ ವಿ ಜಹಗೀರದಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶ್ರೀರಂಗರು (ಕಾವ್ಯನಾಮ) ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಕಾರರು. ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಮೂಲತಃ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಗರಖೇಡದವರಾದ ಇವರು, ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು. ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಹೆಸರಾದವರು, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸಿದವರು. ಇವರು ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಕೇಳು ಜನಮೇಜಯ’ ಮತ್ತು ‘ಶೋಕ ಚಕ್ರ’ ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ ಕೃತಿಗಳು.  ಭರಮಪ್ಪನ ಭೂತ, ಕುಮರ ಸಂಭವ, ಅನಾದಿ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಆಹ್ವಾನ, ಸ್ವಾರ್ಥತ್ಯಾಗ,  ಉದರ ವೈರಾಗ್ಯ, ನರಕದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ, ಸಂಜೀವಿನಿ ಮೊದಲಾದವು ಇತರ ಕೃತಿಗಳು.        ನಾಟಕದ ಪರಿಚಯ, ಸಾರಾಂಶ   ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ (ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದು, ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ) ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ನಾಟಕಕಾರನ ಆಂತರಿಕ ಮಥನದ ಮೂಲಕ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಕರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದ ಜೀವ...
Image
 ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ, ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ  ‘ಕಥನ ಕವನಗಳು’     ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡದ ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ, ಶ್ರೇಷ್ಟಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಸಣ್ಣಕಥೆಕಾರ,  ಎಲ್ಲಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ದಾರ್ಶನಿಕ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ  ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರು. ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕಿನ ಹಿರೆಕೊಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನನ. ಬಾಲ್ಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಶಿಕ್ಷಣ -ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ ಪದವಿ ಪಡೆದು, ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ, ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯ ಕುಲಪತಿಯಾದವರು. ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ಇವರ ಮುಡಿಗೇರಿದೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡಗೀತೆ ‘ಜಯಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ’ ಇದರ ರಚನೆಕಾರರು. ನಾಡಿನ ರೈತಗೀತೆ ಕೂಡ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಶ್ರೀರಾಮಾಯಣದರ್ಶನಂ ಇದರ ರಚನೆಕಾರರು. ಮಗ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಕೂಡ ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.  ಬರೆಹಗಾರ್ತಿ ತಾರಿಣಿ ಶುಭದಾಯಿನಿ ಇವರ ಪುತ್ರಿ . ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದವರು. ಯುಗದ ಕವಿ, ಜಗದ ಕವಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರು. ‘ನೆನೆಪಿನ ದೋಣಿ’ ಇವರ ಆತ್ಮಕಥೆ.   ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ೫೦ಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ- ಶ್ರೀರಾಮಾಯಣದರ್ಶನಂ, ಚಿತ್ರಾಂಗದಾ,  ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ-  ಕೊಳಲು, ಪಾಂಚಜನ್ಯ, ...
Image
 ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ’ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್  ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ: ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು  ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಬರಹಗಾರ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿ. ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ’ಕನ್ನಡದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ’ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು,  ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪುಣೆಯ ಫರ್‍ಗ್ಯುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ. ಯನ್ನು ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದು  ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು.  ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರದು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಹೆಸರು.  ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.   ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:   ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ, ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಭ್ರಮನಿರಸನ, ಕರ್ನಾಟಕತ್ವದ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕತ್ವದ ಸೂತ್ರಗಳು, ನನ್ನ ಜೀವನ ಸ್ಮೃತಿಗಳು (ಆತ್ಮಕಥೆ),  ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರ ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು: ಕನ್ನಡದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರ...
Image
 ಗಿಳಿವಿಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ  ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ  ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ. ಸಂಶೋಧಕ, ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಾ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ೧೮೮೩ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಜನನ. ೧೯೪೯-೫೦ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರಕಾರದಿಂದ  ‘ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ’ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಭಾಜನರು. ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೩೪ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಖಂಡಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕಗಳು ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ, ಗಿಳಿವಿಂಡು, ನಂದಾದೀಪ, ಗೊಲ್ಗೊಥಾ, ವೈಶಾಖಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಚಿತ್ರಭಾನು, ತಾಯಿ ಮೊದಲಾದವು.  ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಸಾರಾಂಶ:  ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕವನ ಸಂಕಲನ ‘ಗಿಳಿವಿಂಡು’. ಇದು ೪೬ ಕವನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಪೈಯವರಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೀತಿ,  ದೇಶಾಭಿಮಾನ,  ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತಾದ  ತುಡಿತ,  ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿವೆ.   ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯ ಭಾಷ್ಯದಂತೆ ಆರಂಭಿಕ ಅಥವಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ  ‘ಗಿಳಿವಿಂಡು’ - ಕಾವ್ಯದ ಸ್ವರೂಪ,  ಕವಿಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ನಾವೀನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕವಿತೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬ...
Image
 ‘ಬದುಕು, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ,  ಡಾ|| ಸಿ ಆರ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಡಾ|| ಸಿ. ಆರ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್  ಮೂಲತಃ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದವರು. ಬೆಂಗಳೂರು ವೈದ್ಯಕಿಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ವಿಖ್ಯಾತರಾದವರು. ಮನೋವೈದ್ಯರೂ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರೂ, ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿ  ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,  ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದವರು.  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮರ್ಶೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಲಹಾಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಆತಂಕ- ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಗೀಳು, ಮನೋರೋಗ- ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೊರಬನ್ನಿ,  ಮನೋಚಂಚಲತೆ ಏಕೆ,  ಮನಸೇ ನಿ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರು, ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಏನು- ಯಾರಿಗೆ- ಏಕೆ ಮಾಡುವುದು,  ದೇವರು ದೆವ್ವ ಇರುವುದೇ,  ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮನೋರೋಗಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಏನು? ಮೊದಲಾದವು.  ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು:  ಈ ಕಿರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ  ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ನೆನಪನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಮಿದುಳು, ಅದರ ರಚನೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ನೆನಪಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯ...
Image
 ದೇವರು  ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ:   ಡಿವಿಜಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ  ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟರಮಣಪ್ಪ ಗುಂಡಪ್ಪ  ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ೮೮ ವರ್ಷ ಬಾಳಿದ ಇವರು, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದವರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಭಾರತ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಸುಮತಿ, ದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯ ಗೌರವ ಡಿ. ಲಿಟ್, ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.  ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು- ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ, ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವದ್ಗಿತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ,  ಅಂತಃಪುರದ ಗೀತೆ, ಉಮರನ ಒಸಗೆ, ನಿವೇದನ,  ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಟಿಪ್ಪಣೆ ಮೊದಲಾದವು. ‘ದೇವರ’ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು:  ‘ದೇವರು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ  ನಿಜವಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆಯೇ,  ದೇವರು ಎಂದರೆ ಏನು, ಅವನ ಸ್ವರೂಪ ಎಂತದ್ದು, ಅವನಿಂದ ನಮಗೆ ಆಗಬೇಕಾದದ್ದೇನು,  ಈ ಜಗತ್ತು ಏಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವೇನು, ನಾನಾ ಮತ -ಧರ್ಮಗಳ ಮೂಲತತ್ವವೇನು... ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ...
Image
 ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಕುತೂಹಲಕರ  ಕಾದಂಬರಿ  ‘ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ’ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ’  ಕಾದಂಬರಿಯು ಮೂಲತಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೆಲುಗು ಲೇಖಕ ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಬರೆದ ’ವೆನ್ನೆಲ್ಲೊ ಆದಪಿಳ್ಳ’  ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ವಂಶಿ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಂಶಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಅನುವಾದಗಳೆಂದರೆ- ಆನಂದೋ ಬ್ರಹ್ಮ, ಬೆಳಂದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ತುಳಸಿ ದಳ ಮೊದಲಾದವು.  ಕಥೆಯ ಸಾರಾಂಶ:  ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ಪ್ರಾಡೆಕ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ  ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೀಫ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಗಿರುವ  ರೇವಂತ್ ಏಶ್ಯನ್ ಚೆಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ ಆತನಿಗೆ ಅನಾಮಿಕ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳಿಂದ ಕರೆಬರುವುದು, ಮತ್ತು ಆಕೆ ಆತನಿಗೆ ಶುಭಾಶಯ ಹೇಳುವುದು, ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಯುವುದು, ಆಗಾಗ ಕರೆ ಮಾಡುವುದು, ತನ್ನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ಒಗಟಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದು, ಎಷ್ಟ್ಟೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಆಕೆ ಯಾರು, ವಿಳಾಸವೇನು ಎನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾಗದಿರುವುದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಜೇಮ್ಸ್  ಮತ್ತು ಟೆಲಿಫೋನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ  ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದರೂ ಪತ್ತೆಯಾಗದಿರುವುದು,  ಹೀಗೆ ಒಗಟುಗಳ  ಮೂಲಕವೇ  ಆ ಹುಡುಗಿ ರೇವಂತ್ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾಳೆ.  ರೇವಂತ್ ಆ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಅವಳ ಹ...
Image
  ಅಕ್ಕನ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಳವಾದ ಪರಿಚಯದ ‘ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ’   ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ  ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಶೋಧಕಿ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತಕಿ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ. ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು. ಅವರು ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಅರ್ವಾಚೀನ ಕೃತಿಗಳ ಅನುಸಂಧಾನಕಾರರಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೈನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಕೃತ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ, ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಂ.ಪ.ನಾಗರಾಜಯ್ಯನವರು ಇವರ ಪತಿ. ೮೯ ವರ್ಷಗಳ ತುಂಬು ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ ಅವರು ೨೦೨೪ರ ಜೂನ್ ೨೨ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಶರ್ಮಿಳಾ, ತುರಂಗಭಾರತ, ಅನೇಕಾಂತವಾದ,  ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಸರ, ಬಕುಲ, ಬಾನಾಡಿ, ನಕ್ಕಿತು ಹಾಲಿನ ಬಟ್ಟಲು, ರೆಕ್ಕೆ ಮುರಿದಿತ್ತು, ಚಂದನಾ, ಬಣವೆ ಬಾಸಿಂಗ, ಬಾಂದಳ,  ಬಡಬಾಗ್ನಿ,  ಭರತೇಶ ವೈಭವ, ಅಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ, ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆ ಗಿರಿಯಮ್ಮ, ವೀರವನಿತೆ ಓಬವ್ವ, ಜನ್ನ ಚಿಕ್ಕವರಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ,  ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮೊದಲಾದವು  ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು:  ಮಕ್ಕಳ ...
Image
 ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜೀವನ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣದ ’ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ’  ಮಾಗಡಿ ಸಮೀಪದ ಸುಗ್ಗನಹಳ್ಳಿ ರುದ್ರಮೂತಿ೯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೇಖಕರು, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು, ಚಿತ್ರಕತೆ ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರು ಮತ್ತು ಗೀತೆ ರಚನಗಾರರು.  ಎಂ ಎ ಕನ್ನಡ ಪದವಿ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ-  ಭಾವ ಲಹರಿ, ಪರಿ, ಅಂತರಂಗ ಬಹಿರಂಗ, ಚಿತ್ರಕಲ್ಪನೆ, ರಾಗ, ನಾದಗೀತೆಗಳು, ನಾದರೂಪಕ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಪ್ರಾಸ-ಪ್ರಯಾಸ, ಕೆಂಪನ ವಚನಗಳು, ಅಲ್ಪಜ್ಞನ ವಚನಗಳು, ಕೆಂಪ ರಾಮಾಯಣಂ (ಕವನ ಸಂಕಲನ) ಕಾದಂಬರಿಗಳು- ಚಾಣಕ್ಯ, ಧರ್ಮ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ, ಸರ್ವಜ್ಞ, , ಔರಂಗಜೇಬ, ಚಾರುದತ್ತ, ರಾಧಾ ರಜನಿ, ಬಣ್ಣದ ಹಕ್ಕಿ ಮಣ್ಣಿನ ಋಣ, ಸ್ವಪ್ನ ಗಾನ ಮೊದಲಾದಾದವು. ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶ:   ಸು. ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ   ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ’ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ’ ಕಾದಂಬರಿಯು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಚನಗಾರ್ತಿ, ಶರಣೆ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ  ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನತ್ತ  ಒಲವು,  ಕೌಶಿಕ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ, ಸಂಸಾರ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಪಯಣ, ಶ್...